De grote storm van 1865

The Great Gale of 1865, Otto Landsberg, 1865.

Op woensdag 17 mei 1865 werd Kaapstad getroffen door een van de meest verwoestende stormen uit de geschiedenis van de stad. De storm kwam in de vroege uren opzetten vanuit het noordwesten. In de Tafelbaai lagen op dat moment drie stoomschepen, 25 zeilschepen en een groot aantal kleinere boten. Rond 9 uur ’s ochtends viel het eerste dodelijke slachtoffer. Een agent van de waterpolitie verdronk toen zijn sloep omsloeg. Kort daarop verbrijzelden de golven de vrachtboot Stag die was uitgevaren om een van de schepen in de baai te voorzien van een extra anker. Slechts twee van de veertien bemanningsleden konden worden opgepikt uit de woeste zee.

Rond elf uur ’s ochtends verloor de brik Galatea haar anker. Het schip dreef richting de kust en strandde ten oosten van het Kasteel de Goede Hoop op het strand van Papendorp (nu Woodstock). Al snel volgden meer schepen, waaronder de Nederlandse brigantijn Maria Johanna. Aan het eind van de dag waren zeventien schepen en dertig kleinere boten gestrand of vergaan. De schilder Otto Landsberg legde de ravage en het toegesnelde publiek vast op een fraai schilderij dat doet denken aan Jürgen Leeuwenbergs weergave van de schipbreuk van de Vis uit 1740.

Gestrande schepen bij het Kasteel de Goede Hoop na de storm van 17 mei 1865, Library of Parliament, Kaapstad.

Alle schepen strandden op de kust bij Papendorp zonder dodelijke slachtoffers, behalve de bark City of Peterborough. Kort na zonsondergang raakte het schip op drift en kwam vast te zitten op de rotsen tegenover het militaire ziekenhuis in Papendorp. De hulpkreten van de opvarenden waren te horen vanaf de kust, maar niemand kon iets doen. De kapitein, zijn vrouw, zijn kind en alle vijftien bemanningsleden kwamen om toen het schip rond 10 uur ’s avonds in stukken brak.

De grootste ramp vond plaats aan de andere kant van de baai. Terwijl het ene na het andere schip strandde bij het kasteel zette het stoomschip Athens koers naar volle zee. De kapitein wilde zijn schip niet op het strand laten lopen. Tegen het vallen van de avond wist het schip met grote moeite de Tafelbaai uit te varen. Grote golven sloegen over het schip en doofden het vuur van de stoommachines. Het stuurloze schip liep op de rotsen tussen Mouillepunt en Groenpunt. Vanaf de wal waren de angstkreten van de bemanningsleden te horen, maar het was niet mogelijk hulp te bieden. Na twee uur sloeg het schip te pletter op de rotsen. De kapitein en zijn 29 koppen tellende bemanning verdwenen in de golven.

De ondergang van de RMS Athens bij de Mouillepuntvuurtoren door Thomas Bowler voor The Illustrated London News van 29 juli 1865.

Van de 28 zeewaardige schepen in de Tafelbaai waren na de storm nog maar tien over. In totaal waren 61 mensen omgekomen. Na de storm werden de schepen op het strand van Papendorp snel hersteld of ontmanteld. De overblijfselen van de Athens waren niet meer te redden. Een deel van het motorblok steekt ruim anderhalve eeuw later nog altijd boven de golven van de Atlantische Oceaan uit als een treurig aandenken aan de grote storm van 1865. 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s