Gerrit van Harn, Commandeur aan Cabo de boa Esperance

De kaarsenkroon van Gerrit van Harn in de Grote Kerk in Culemborg.

In de zeventiende eeuw namen opvallend veel Culemborgers dienst bij de VOC. De bekendsten zijn ongetwijfeld Antonio van Diemen, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië van 1636 tot 1645, en Jan van Riebeeck, die in 1652 de Kaapkolonie stichtte. Minder bekend is Gerrit van Harn, de beoogde opvolger van Van Riebeeck als commandeur van de VOC-vestiging aan de Kaap.

Over de vroege jaren van Gerrit van Harn is weinig bekend. Hij was een zoon van de Culemborgse notaris en procureur Govert Anthonisz en diens tweede vrouw Elisabeth van Harn. Hij nam haar achternaam aan. Zijn halfzus Elisabeth Govertsdr was de moeder van Jan van Riebeeck.

In 1632 vertrok Van Harn als soldaat met het schip Amsterdam naar Indië. Daar maakte hij snel carrière. Hij klom op tot schipper en later tot equipagemeester van de VOC-werf in Batavia. Na het overlijden van zijn beschermheer Antonio van Diemen, aan wie hij ook verwant was, keerden zijn kansen. In 1647 ontsloeg de Hoge Regering in Batavia hem wegens corruptie. Net als veel andere Compagniesdienaren had hij de verleidingen van de privéhandel niet kunnen weerstaan.

Terug in Nederland werd hij rentmeester van Hendrik Wolraad van Waldeck, de graaf van Culemborg. Hij zat ook in de commissie voor de wederopbouw van de Grote of Sint-Barbarakerk in Culemborg. De kerk was in 1654 na een blikseminslag in de torenspits uitgebrand. In 1659 kon de gemeente de kerk weer in gebruik nemen. Met financiële steun uit het hele land waren de herstelwerkzaamheden uitgevoerd. Sinds de brand moet de toren het evenwel zonder spits stellen.

Een van de schildjes op de kaarsenkroon van Gerrit van Harn.

De Heren Zeventien namen Van Harn op 21 augustus 1660 weer in genade aan. Zij benoemden hem tot opvolger van zijn neef Jan van Riebeeck als commandeur van Kaap de Goede Hoop. Kort voor zijn vertrek naar de Kaap schonk Van Harn een prachtige kaarsenkroon aan de Grote Kerk in Culemborg. De koperen kroon met drie kaarsenkransen hangt nog altijd in de kruising van de kerk, recht boven de avondmaalstafel. Op twee schildjes aan de bovenkant is zijn wapen afgebeeld. De twee andere schildjes dragen het opschrift: “Gerrit van Harn Commandeur aan Cabo de boa Esperance A° 1661”.

Op 7 februari 1661 vetrok Van Harn met zijn vrouw, vier kinderen en met twee neven aan boord van het schip Wapen van Holland naar de Kaap. Zijn bestemming heeft hij nooit bereikt. Hij overleed op 17 maart 1661 en werd begraven op São Vicente, een van de Kaapverdische Eilanden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s