District Six door de lens van Harold Scheub

Richmond Street in de richting van de Tafelbaai.

Pal ten oosten van het centrum van Kaapstad lag ooit het bruisende District Six. De wijk ontstond in de eerste helft van de negentiende eeuw. Aanvankelijk woonden er vooral bevrijde slaven. In de loop der jaren ontwikkelde het gebied zich tot een dichtbevolkte volkswijk, waar kleurlingen, Indiërs, zwarten en blanken samenleefden. Veel inwoners werkten in het centrum of in de nabijgelegen haven.

Op 11 februari 1966 verklaarde het apartheidsregime de wijk een blank gebied onder de Groepsgebiedewet van 1950. Tussen 1968 en 1982 werden zestigduizend bewoners verdreven naar troosteloze buurten op de Kaapse Vlakte, tientallen kilometers verderop. In diezelfde periode werd District Six nagenoeg volledig platgebulldozerd. Alleen de kerken, de moskeeën en enkele huizen aan de rand van de wijk bleven gespaard. Door internationale en binnenlandse druk kwam van herontwikkeling van de wijk weinig terecht. Nog altijd herinnert een groot braakliggend stuk land midden in de stad als een litteken aan het tragische lot van District Six.

De Amerikaan Harold Scheub (1931-2019), die als professor aan de University of Wisconsin-Madison jarenlang onderzoek deed naar de orale traditie van de Xhosa, de Zulu’s, de Swati en de Ndebele, fotografeerde District Six in de jaren zeventig. Van de bruisende volkswijk, vereeuwigd op oudere foto’s en in talloze verhalen, was toen weinig meer over. Veel bewoners waren al verdreven en de sloop van hele huizenblokken was al begonnen. Een groot deel van de nog niet gesloopte huizen verkeerde in vervallen staat door jarenlange verwaarlozing door de merendeels blanke huisbazen.

Toch laten de foto’s ook de schoonheid van District Six zien. Ze tonen de steile straten met uitzicht over de Tafelbaai, de sierlijke minaretten die boven de negentiende-eeuwse platdakhuisies uitsteken en natuurlijk de Tafelberg die altijd op de achtergrond opdoemt.

De York Buildings aan Hanover Street, de belangrijkste winkelstraat van District Six.
Victoriaanse huizen aan St Vincent Street.
De Galielol Raghmaan Jamaa Masjid, ook bekend als de Ellesmere Street Mosque, aan de gelijknamige straat.
De Galielol Raghmaan Jamaa Masjid uit 1908 gezien vanuit Clifton Street.
De hoek van Roos Street en Clifton Street. Rechts de minaret van de Galielol Raghmaan Jamaa Masjid.
Clifton Street. Waar eens huizen stonden, hangt nu de was.
Lewis Street. Rechts slingert de Eastern Boulevard (nu Nelson Mandela Boulevard) naar het stadscentrum.
Arundel Street. Links de Moravische Kapel uit 1886.
Upper Constitution Street. Deze huizen hebben de sloopwoede van het apartheidsregime doorstaan, maar na de verdrijving van de bewoners namen blanken er hun intrek. Tegenwoordig heet de straat Justice Walk.
Pontac’s Cash Store op de hoek van Pontac Street en Cowley Street.
Aspeling Street in de richting van de Leeuwenkop.
De hoek van Chapel Street en Stuckeris Street. Links van het midden de minaret van de Al-Azhar Mosque uit 1887.
Muir Street met de Zeenatul Islam Masjid. De moskee uit 1938, die ook bekendstaat als de Muir Street Mosque, werd gebouwd door Indiase moslims.
De Zeenatul Islam Masjid tussen de ruïnes van District Six.
En toen was er niets meer…

De foto’s zijn afkomstig uit de collectie van de bibliotheek van de University of Wisconsin-Madison.

2 gedachtes over “District Six door de lens van Harold Scheub

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s