De explosie van Braamfontein

De krater die werd veroorzaakt door de explosie van Braamfontein.

Op dinsdag 4 augustus 2020 ontplofte 2750 ton ammoniumnitraat in de haven van de Libanese hoofdstad Beirut. De explosie veroorzaakte grote schade in de haven en de stad en zorgde voor meer dan honderdvijftig doden. In het verleden zijn dergelijke rampen, waarbij grote hoeveelheden explosief materiaal onbedoeld ontploften, vaker voorgekomen. Zo ook op 19 februari 1896 in de wijk Braamfontein in Johannesburg.

Schade na de explosie.

Johannesburg was slechts tien jaar eerder ontstaan na de ontdekking van goud in de Witwatersrand. Het groeide in die periode van een mijnwerkerskamp uit tot een kosmopolitische stad met honderdduizend inwoners. De economie van Johannesburg dreef grotendeels op de goudmijnen en die konden niet aangelegd worden zonder grote hoeveelheden dynamiet.

Op 16 februari 1896 arriveerde een goederentrein met ongeveer zestig ton dynamiet op het treinstation van Braamfontein, ten noordwesten van het stadscentrum van Johannesburg. De opslagplaatsen van de mijnen waren echter vol. De wagons met dynamiet werden daarom op een zijspoor van het station gezet waar zij drie dagen bleven staan in de brandende zon. In de middag van 19 februari arriveerde een rangeerlocomotief om de goederenwagons te verplaatsen naar een ander zijspoor, maar door de klap van de koppeling tussen de locomotief en de wagons kwam het dynamiet tot ontploffing.

Een omvergeblazen locomotief van de Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij.

De explosie was tot in Klerksdorp, bijna tweehonderd kilometer verderop, te horen. Zij veroorzaakte een krater van zestig meter lang, vijftien meter breed en acht meter diep. Een deel van de trein werd kilometers verderop teruggevonden. Drieduizend huizen werden verwoest en bijna alle ramen in Johannesburg waren gesneuveld. Ruim tweehonderd mensen raakten gewond. Er waren minstens vijfenzeventig doden, maar het precieze aantal is nooit vastgesteld.

Monument voor de slachtoffers van de explosie op de begraafplaats van Braamfontein.

President Paul Kruger haastte zich vanuit Pretoria naar Johannesburg toen hij hoorde van de explosie. Hij bekeek de krater en bezocht gewonden in het noodziekenhuis. Bij het zien van al deze ellende kon hij zijn ogen niet droog houden. De regering en de inwoners van Johannesburg brachten na de ramp een grote som geld bijeen voor het Dynamite Disaster Relief Fund. Het fonds zorgde voor de opvang van de slachtoffers en de herbouw van de verwoeste huizen. Het fonds richtte op de begraafplaats van Braamfontein ook een monument op voor de overledenen, “both whites and coloured”.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s