Vergenoegd

Vergenoegd vanuit de lucht in zuidwestelijke richting.

Op de Kaapse Vlakte, net ten oosten van Kaapstad, ligt het wijnlandgoed Vergenoegd. De eerste eigenaar van Vergenoegd was de vrijburger Pieter de Vos. Hij verkreeg dit stuk land in 1696 en, afgaand op de naam die hij eraan gaf, was hij er tevreden mee. Desondanks verkocht hij het vier jaar later aan Ferdinand Appel wiens weduwe Lavina Cloete het erfde na zijn dood. Het landgoed wisselde binnen de familie nog verschillende keren van eigenaar voordat het in 1772 in bezit kwam van Lavina’s kleinzoon Johannes Nicolaas Colijn.

De voorzijde van Vergenoegd met de holbolgevel uit 1773.

Colijn liet Vergenoegd verbouwen en voegde de kenmerkende holbolgevel toe aan de voorzijde. Dit geveltype dankt zijn naam aan de holle en bolle rondingen in het lijstwerk. In Nederland wordt dit een in- en uitgezwenkte gevel genoemd. Op de gevel van Vergenoegd zijn de naam van het landgoed, geschreven als “Vergenoegt”, en het bouwjaar 1773 aangebracht. De drie zijgevels stammen uit dezelfde tijd en zijn ook van het holboltype, maar ze zijn uitgevoerd in vereenvoudigde vorm. Oorspronkelijk was er nog een vierde zijgevel, maar de vleugel aan de rechterachterzijde is niet lang na de bouw ingestort. Drie forse steunberen aan de achterzijde wijzen erop dat er nog meer dreigde in te storten.

Vergenoegd door Jan Brandes, 1786, Rijksmuseum.

Van mei 1786 tot maart 1787 verbleef de Nederlandse predikant en tekenaar Jan Brandes op Vergenoegd waar toen Johan Georg Lochner woonde. In zijn schetsboek, dat in het bezit is van het Rijksmuseum, maakte Brandes op 24 september 1786 een tekening van het landgoed. De tekening is de oudst bekende afbeelding van Vergenoegd en laat zien dat het huis sindsdien grotendeels onveranderd is gebleven. Als dank voor de gastvrijheid van Lochner maakte hij in de voorkamer van het huis ook muurschilderingen waarop met afbeeldingen van boerenwerk en dieren de vier jaargetijden werden uitgebeeld. Deze muurschilderingen zijn verloren gegaan toen de voorkamer begin negentiende eeuw werd omgebouwd tot een entreehal.

Het sierlijke poortje naar de binnenplaats achter het huis.

De werf van Vergenoegd behoort tot de mooiste van de Kaap. Achter het huis bevindt zich een fraaie binnenplaats die aan twee zijden wordt omsloten door een langgerekt bijgebouw. Een sierlijk poortje met gekruld lijstwerk geeft toegang tot deze binnenplaats. Het poortje is nog niet zichtbaar op de tekening van Brandes, maar zal niet lang na zijn vertrek zijn gebouwd. Aan de voorzijde van het huis staan twee bijgebouwen die op de tekening van Brandes helemaal links zichtbaar zijn. De gebouwen zijn inmiddels samengevoegd tot één geheel en huisvesten de moderne wijnkelders van Vergenoegd. Voor het huis staat ook de oude slavenbel die in vroegere tijden de dagindeling van de slaven bepaalde. Lage werfmuren omgeven het geheel.

Vergenoegd werd in 1820 gekocht door Johannes Gysbertus Faure. Het landgoed bleef zes generaties in de familie Faure. Het was onder meer eigendom van Johannes Albertus Faure die er renpaarden fokte en van 1891 tot 1902 lid was van het parlement van de Kaapkolonie. In 2015 kocht de Duitse ondernemer Peter Löw het wijnlandgoed van John Faure en veranderde de naam onbescheiden in Vergenoegd Löw.

De eendenparade op Vergenoegd.

Mochten de Kaaps-Hollandse architectuur en de wijn nog niet genoeg redenen zijn om naar Vergenoegd te gaan, dan is er nog de eendenparade. Drie keer per dag lopen ongeveer duizend eenden langs het huis. De eenden worden ingezet op de wijngaarden om op een natuurvriendelijke manier te helpen met de bestrijding van slakken en ongedierte. Al sinds 1984 draagt dit vermakelijke schouwspel bij aan de charme van Vergenoegd.

4 gedachtes over “Vergenoegd

    1. Prachtige tekening. Bedankt voor het delen. De boerderij met de bomen en de karren is Morgenster in de Helderberg. De rivier die erlangs stroomt is de Lourensrivier. Vergenoegd ligt een stuk verder richting Kaapstad op de Kaapse Vlakte. Misschien is Vergenoegd een van de twee boerderijen in de verte, zichtbaar onder de schepen in de Tafelbaai.

  1. Greetings Douwe: I enjoy and appreciate your posts very much. Just one small correction if I may? Lavina / Louwina Cloete (my ancestor) was only married twice: first to the Cape-born Ferdinandus Appel and secondly to Claas Hofland (from Reeuwijk, Zuid-Holland). “Vergenoegd” passes (1740) to her son-in-law Johannes Colijn (married to her daughter Johanna Appel) – possibly inter vivos or when Hofland dies having predeceased his wife but no deceased estate accounts have been traced to verify this. The farm later passes (1772) from Wid. Myburgh (formerly Widow Colijn) to her son Johannes Nicolaas Colijn. In short: mother Lavina and daughter Johanna both married twice but were two different individuals. Best wishes, Mansell Upham (upham.mansell.george@gmail.com)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s